Publicatiedatum: 06-02-2019

Nieuws

Het UWV wil als 1 overheid optreden

Het 15-jarig bestaan van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI) vorig jaar was de aanleiding om te starten met een interviewreeks met vertegenwoordigers van de verschillende samenwerkende partners. Paul Burrough, beleidsadviseur handhaving bij de Sociale Verzekeringsbank, beet de spits af en droeg het stokje over aan Cynthia Coumans-van den Berg. Zij werkt al geruime tijd bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en is sinds april 2017 als liaisonmanager Handhaving UWV bij de LSI betrokken.

Kunt u de belangrijkste taken van het UWV schetsen?

“Het UWV zorgt voor de landelijke uitvoering van werknemersverzekeringen en voor arbeidsmarkt- en gegevensdienstverlening. We stimuleren mensen om aan het werk te blijven of nieuw werk te vinden. Hierbij werken we samen met gemeenten en private partijen. Ook beoordelen we volgens vastgestelde criteria ziekte en arbeidsongeschiktheid, als basis voor re-integratie en het benutten van participatiemogelijkheden. We kijken dus naar de mate waarin iemand weer in staat is betaald werk te verrichten. Als werken onmogelijk is, zorgen wij snel voor inkomen. Als UWV voorkomen wij dat dit inkomen bij burgers of bedrijven terecht komt die hier geen recht op hebben. Dit organiseren wij zo vroeg mogelijk in het proces; voorkomen is beter dan genezen. Directie Handhaving waar ik werkzaam ben, is regiehouder op het thema ‘handhaven’. Directie Handhaving werkt vanuit haar expertise op het gebied van onbewuste en bewuste regelovertreding actief samen met de divisies en externe partijen om regelnaleving te bevorderen en te controleren. Wanneer toch gefraudeerd wordt, treden wij op.

We focussen ons niet alleen op onderzoek in Nederland, maar ook op onderzoek in het buitenland. Het Internationaal Bureau Fraude Informatie (IBF) is een afdeling binnen de Directie Handhaving die zich daar mee bezig houdt. Het IBF voert opdrachten uit voor het UWV maar ook voor gemeenten. Als er bijvoorbeeld sprake is van een vermoeden van fraude met een bijstandsuitkering in de vorm van vermogen in het buitenland, kan een gemeente het IBF een verzoek sturen om een onderzoek te starten.

Als we het hebben over effectieve handhaving, dan gaat het om het inzetten van de juiste interventie voor de juiste doelgroep op het juiste moment. We kijken eerst naar de mogelijke inzet van preventieve maatregelen. Aan de hand van de risicoprofielen die bepaald worden vanuit de data-analyses en gedragswetenschappen, kunnen we in beeld brengen welke misbruikrisico’s gelden voor bepaalde doelgroepen. Daar is geen standaardaanpak voor.

Het is belangrijk om de juiste instrumenten en interventies te vinden en te monitoren wat effectief is. Dit past overigens binnen de Handhavingskoers van SZW en staat ook op de agenda van de LSI.”

Wat was voor het UWV de belangrijkste reden om aan te sluiten bij de LSI?

“Naast het feit dat de oprichting van de LSI door de politiek is opgelegd, zien wij ook dat ketensamenwerking onontbeerlijk is om uitbuiting en uitkeringsfraude gezamenlijk in LSI-verband aan te pakken. Als UWV willen we de controlebeleving verhogen, ons netwerk versterken en de krachten bundelen. Wij leveren hiervoor de benodigde capaciteit. Helaas zien we ook dat dit voor sommige partijen niet altijd mogelijk is. Dat maakt samenwerken soms wat lastig.”

Hoe ziet de rol van het UWV bij een LSI-project er uit?

“Wij delen onze ervaringen en expertise, zowel voorafgaand, tijdens als na afloop van een project. Wij denken bijvoorbeeld graag met onze LSI-partners en projectleiders mee over de opzet en gezamenlijke aanpak van projecten. Ook denken we na over verbetervoorstellen en innovatie binnen de LSI-samenwerking. We participeren daarnaast in verschillende werkgroepen onder de LSI.

In projecten nemen de themaonderzoekers van het UWV deel aan de interventieteams. Indien er geen UWV belang is, doen we dat niet. In die gevallen zijn we wel betrokken en nemen we wel eventuele fraudemeldingen in behandeling. Natuurlijk koppelen we de resultaten terug aan de projectleiding.”

Wat zijn de 'opbrengsten' van de LSI voor het UWV?

“Met onze deelname willen we, in samenwerking met alle partners, de aangegeven projectdoelen bereiken. Een voorbeeld van zo’n projectdoel is de leefbaarheid in een wijk vergroten. Wij willen laten zien dat gezamenlijk, integraal optreden belangrijk is. Iedereen draagt een stukje bij aan de puzzel.

Daarnaast is het opsporen van regelovertreding bij UWV-uitkeringen een doel. We hebben van te voren echter geen harde targets met betrekking tot resultaten. Voor ons is het belangrijk om te laten zien dat UWV controleert op naleving, zodat mensen alerter en oplettender zijn. Tevens is het voor ons belangrijk dat we als 1 overheid optreden.”

Welk LSI-project is u goed bijgebleven en waarom?

“Ik heb vooral een rol bij de totstandkoming van een project, het sturen van een project en de afronding en ben niet persoonlijk betrokken bij operationele interventies. Er is geen specifiek project dat me goed is bijgebleven. Ieder project heeft zijn eigen kenmerken en draagt bij aan verschillende doelen. Wel heb ik laatst een hele leuke en nuttige interactieve brainstormsessie bijgewoond, waarin alle partners input mochten leveren over de aanpak van het project.

Leuk om te melden is dat de burgemeester van een gemeente waar een LSI-project loopt, ons een bedankbrief stuurde om ons te bedanken voor onze betrokkenheid en inzet.

Wat mij over het algemeen opvalt, is de betrokkenheid en bereidheid tot samenwerken bij de partners. In de regio, maar ook in landelijke overleggen. Dat is echt superleuk om te ervaren. We weten elkaar ook altijd te vinden en dat is echt goed voor de samenwerking.

Wel zou ik graag wat meer risicomanagement toe zou willen passen binnen de LSI om te kijken waar mogelijke risico’s kunnen ontstaan zodat we hier beter op in kunnen spelen, en dit op te nemen in (meer) jarenplannen. Ook het delen van ervaringen met betrekking tot gedragsbeïnvloeding zou waardevol zijn. Het lijkt mij daarnaast goed om te streven naar meer snelheid binnen de LSI. Het inzetten van een flexibel interventieteam die kort cyclische onderzoeken uitvoert, zou daar wat mij betreft een mooi voorbeeld van zijn. Het uitvoeren van controles blijft noodzakelijk om de controlebeleving te vergroten en om onze theoretische risicomodellen in de praktijk te toetsen.”

Aan wie wilt u het 'stokje' doorgeven voor het volgende interview?

"Ik draag het stokje graag over aan Bas Geverink van Belastingdienst Toeslagen."

Landelijke Stuurgroep Interventieteams

Binnen de LSI werken SZW, de Inspectie SZW, UWV, SVB, Belastingdienst, IND, politie, OM samen met gemeenten aan het tegengaan van belasting-, toeslagen- en uitkeringsfraude, overtredingen van arbeidswetgeving en de daarmee samenhangende misstanden. Op basis van de wet en een samenwerkingsconvenant mogen gegevensbestanden van de partijen met elkaar worden vergeleken. Hierdoor komen er sneller situaties boven tafel die het onderzoeken waard zijn en waarbij de partners gezamenlijk kunnen optreden.

 

Ook uw gemeente kan zich aansluiten bij de LSI. Het VNG KCHN biedt gemeenten de kennis om deze weg te bewandelen en ondersteunt u bij de voorbereiding, uitvoering en borging. Wilt u meer weten: neem contact op met Jeroen Smits (06 15 479 382)