Publicatiedatum: 10-04-2019

Nieuws

Een do uit het Zwolse project Adrescontrole: 'Werk bij de actiedagen vanuit de wijk'

De eerste actiedag van het project Adrescontrole in Zwolle vond afgelopen maart plaats. Voor de zomer volgen nog 2 actiedagen.

Projectleider Emiel van Gemert en adviseur inwonerszaken Agnes Huisman vertellen graag over het hoe en waarom. En vooral ook over de do’s van het project Adrescontrole.

Waarom is de gemeente Zwolle gestart met het project Adrescontrole?

Emiel: "Met Adrescontrole kan een goede bijdrage worden geleverd aan de leefbaarheid in de wijk. Hoewel de meeste Zwollenaren volgens buurtonderzoek gemiddeld een 8 geven voor hun wijk, is er in enkele wijken nog ruimte voor verbetering. Het project gaat trouwens niet alleen om die wijken, maar voor heel Zwolle." Agnes vervolgt: "Zwolle is een grotere gemeente en door de afdeling Inwonerszaken werden al wel adrescontroles gedaan, maar daarbij kun je maar beperkt met partners samenwerken. Je hebt namelijk geen juridische basis om gegevens uit te wisselen". "Inderdaad", vult Emiel aan: "Het blijft dan beperkt tot signalen die we van partners krijgen. Het is 1-richtingsverkeer, want we mogen geen signalen teruggeven. Op basis van het convenant van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams mag dat binnen dit project wel. Dat is echt winst."

Welke partners zijn bij het project betrokken en hoe ziet de aanpak eruit?

Emiel: "Naast de afdelingen Sociale Zaken en Inwonerszaken van de gemeente Zwolle zijn betrokken: UWV, Belastingdienst Toeslagen, Sociale Verzekeringsbank (SVB), Inspectie SZW en Politie. Al deze ketenpartners stellen ook voldoende capaciteit beschikbaar. Voor een actiedag leveren alle partners (behalve de inspectie SZW) adressen aan voor een bepaald postcodegebied. Voor de volgende actiedag gaat dit bijvoorbeeld om 9.000 adressen. Aan de partners vragen wij om op basis van (eigen) criteria een top 10/15 adressen aan te leveren voor de controle. Ik verwacht dat we zo’n 75 adressen krijgen. Op basis van een voorselectie kijken we welke adressen in aanmerking komen voor een huisbezoek."

Agnes gaat verder: "Op zo’n actiedag is iedereen in de wijk aanwezig. Na een gezamenlijke briefing, waar de laatste informatie wordt uitgewisseld, gaat iedereen in tweetallen op weg. Tussendoor wordt gezamenlijk gegeten, waar iedereen terugkomt met enthousiaste verhalen. Hierdoor krijg je een positieve vibe. Dat werken vanuit de wijk is heel goed bevallen."

Dit wordt door Emiel beaamd, die er aan toevoegt: "Bij de tweetallen, die ieder 4 à 5 adressen meekrijgen, wordt een medewerker van de gemeente gekoppeld aan iemand van de Belastingdienst of het UWV of de SVB. Op die manier zijn de disciplines gekoppeld en kun je van elkaar leren. Bij de huisbezoeken is het wel de bedoeling om achter de voordeur te komen, zodat we een indruk kunnen krijgen van de woonsituatie. Dat gaat allemaal wel op basis van vrijwilligheid. We hebben daarvoor ook een brief bij ons, een 'informed consent'. In die brief staat ook waar ze bij eventuele vragen terecht kunnen. Is iemand de Nederlandse taal niet machtig, dan wordt gebruik gemaakt van een telefonische tolk."

De Inspectie SZW heeft voor dit project analysecapaciteit beschikbaar gesteld. Hoe wordt deze ingezet en heeft dit meerwaarde? 

Emiel: "De Inspectie SZW maakt de analyses van de adressen die de verschillende partners hebben. We kunnen niet alle aangeleverde adressen bezoeken. De analysecapaciteit van de Inspectie helpt enorm bij de filtering. Hierbij kijken ze bijvoorbeeld naar overlappingen en naar het risico dat een bepaald adres heeft. Op het moment dat we door hun analyse op 25 te bezoeken adressen zijn gekomen beleggen we een casustafel. Daar gaan we gezamenlijk dieper op de casussen in en komt al veel informatie boven tafel." "Ook de politie is hierbij aanwezig", vervolgt Agnes. "Zij kijken of bepaalde adressen zodanige risico’s met zich meebrengen dat hun aanwezigheid gewenst is. De politie is geen vast onderdeel bij de koppelvorming voor de huisbezoeken, maar ze zijn wel altijd aanwezig bij de actiedag en oproepbaar voor als iets aan de hand is."

Wat levert het project op voor de gemeente en de ketenpartners?

Emiel: "Het project heeft nu, na 1 actiedag, al zijn meerwaarde bewezen door de samenwerking. Nu is dat niet het specifieke doel van het project, maar wel een belangrijk winstpunt. In dit project kun je op 1 dag multidisciplinair optreden, in plaats van verschillende disciplines die los van elkaar op verschillende momenten huisbezoeken afleggen. Bij de eerste actiedag zijn 22 adressen bezocht, waarbij 7 adressen nader worden onderzocht. Zo is 1 casus aangemeld bij het sociaal wijkteam. Het in beeld krijgen van zorgmijders vind ik ook een heel belangrijk onderdeel van dit project. Er komen nu mensen in beeld, waar niemand achter de voordeur kwam. Als het nodig is, kunnen we ze ook hulp bieden."

Agnes vult aan: "Die gecombineerde kijk van de verschillende disciplines is heel waardevol. Je krijgt een veel breder beeld van wat er speelt rondom de adressen, waardoor je zaken kunt combineren en een betere conclusie kunt trekken. Voor dit project werkten de afdelingen Sociale Zaken en Inwonerszaken maar incidenteel samen. Met dit project hebben we een goede basis gelegd voor structurele samenwerking in de toekomst."

Wat zijn de do’s en de don’ts?

Gezamenlijk komen Emiel en Agnes tot de volgende do’s:

  • Maak een WhatsAppgroep aan om tijdens de actiedag in contact met elkaar te blijven. Als er bijzonderheden spelen, kun je dat gelijk aan elkaar doorgeven.
  • Het mixen van de tweetallen bij de actiedag. Zo leer je van elkaar en krijg je een bredere kijk.
  • Werk bij de actiedagen zoveel mogelijk vanuit de wijk, waar je op controle gaat.
  • Wees bij de actiedagen herkenbaar in de wijk. De gemeentelijke collega’s dragen bijvoorbeeld allemaal een gemeentejas met het logo.
  • De casustafel is van grote meerwaarde. Door de adressen met elkaar door te spreken, komen er meer dingen boven tafel.
  • Spreek concrete data af voor het aanleveren van adressen.

Met veel moeite weet Emiel 1 don’t te benoemen naar aanleiding van de eerste actiedag. Hij had iedereen gevraagd de bij de huisbezoeken ingevulde vragenlijsten in te leveren, waarna hij ze zou verwerken om het voor iedereen inzichtelijk te maken. Maar dat was niet handig, want niet iedereen schrijft even duidelijk. Bij de volgende actiedag gaat iedereen zelf de verslagen maken, waarna Emiel het dan terugkoppelt naar de andere partners.

Wat is de rol van VNG KCHN-adviseur Ralf de Vreede, en hoe hebben jullie de ondersteuning ervaren?

Emiel: "Ralf is echt mijn steun en toeverlaat in dit project. Zonder Ralf waren we nooit zover gekomen. Zeker richting de ketenpartners heeft hij zijn meerwaarde bewezen. Ralf denkt mee in het proces en weet waar het om gaat, omdat hij zelf ervaring heeft." Agnes vult aan: "En dat de VNG het project ondersteunt, biedt richting het bestuur een stukje meerwaarde."

En nu verder…

Emiel: "Er is 1 actiedag geweest en er zijn tot juli nog 2 actiedagen gepland. Daarna volgt een tussentijdse evaluatie, waarna we een verlenging van het project gaan aanvragen. Want met de 3 actiedagen hebben we maar 3 wijken kunnen controleren. En we willen in heel Zwolle aan de slag. Ook hopen we in de toekomst structureel geld te krijgen voor de functie van coördinator adres- en woonfraude. Nu is er helaas alleen maar geld beschikbaar tot het einde van dit project."

Landelijke Stuurgroep Interventieteams

Binnen de LSI werken SZW, de Inspectie SZW, UWV, SVB, Belastingdienst, IND, politie, OM samen met gemeenten aan het tegengaan van belasting-, toeslagen- en uitkeringsfraude, overtredingen van arbeidswetgeving en de daarmee samenhangende misstanden. Op basis van de wet en een samenwerkingsconvenant mogen gegevensbestanden van de partijen met elkaar worden vergeleken. Hierdoor komen er sneller situaties boven tafel die het onderzoeken waard zijn en waarbij de partners gezamenlijk kunnen optreden.

 

Ook uw gemeente kan zich aansluiten bij de LSI. VNG KCHN biedt gemeenten de kennis om deze weg te bewandelen en ondersteunt u bij de voorbereiding, uitvoering en borging. Wilt u meer weten: neem contact op met Jeroen Smits (06 15 479 382)