Publicatiedatum: 14-03-2019

Nieuws

Vervolgbericht intensivering toezicht (en handhaving) gastouderopvang

In het bericht van januari 2019 werden de mogelijkheden over de intensivering van het toezicht op de gastouderopvang aangekondigd.

VNG en GGD GHOR Nederland zijn 19 februari met een klankbordgroep van GGD toezichthouders en gemeenteambtenaren bij elkaar gekomen om de mogelijkheden voor intensivering in kaart te brengen. Dit heeft geleid tot een drietal grote categorieën, te weten:

  • Mogelijkheden die op (betrekkelijk) korte termijn ingevoerd kunnen worden;
  • Mogelijkheden voor de langere termijn;
  • Wensen die alleen met aanpassing van de regelgeving mogelijk zijn.

De laatste categorie wordt wel geïnventariseerd, maar de aandacht gaat nu uit naar de eerste 2 categorieën.

Onderzoeken

Zowel de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang (LKK) als de Inspectie van het Onderwijs (IvhO) als GGD GHOR Nederland gaan dit jaar onderzoek doen naar de gastouderopvang. LKK voert jaarlijks de kwaliteitsmonitor uit. De IvhO doet een uitgebreider onderzoek naar de kwaliteit van toezicht en handhaving op de gastouderopvang onder zowel GGD-en, gemeenten en gastouderbureaus. Ze kijken onder andere naar de rol van het gastouderbureau en van de gastouders in dit proces.

Tenslotte doet GGD GHOR Nederland ook onderzoek ten behoeve van een gedegen advies aan GGD’en en gemeenten over intensivering van het toezicht en de handhaving op de gastouderopvang.

Planning en control

Zoals bekend is er voor 2019 eenmalig een bedrag van € 1 miljoen extra in het Gemeentefonds gestort voor intensivering van toezicht en handhaving gastouderopvang. Vanaf 2020 wordt dit een structureel bedrag van € 1,4 miljoen per jaar. Dit komt bovenop de (per 2019 ook verhoogde) storting voor toezicht en handhaving kinderopvang. 

Opbouw claim toezicht en handhaving

De gelden voor onder meer toezicht en handhaving worden in het Gemeentefonds gestort. Deze middelen zijn bewust niet geoormerkt. Het idee hierachter is onder meer dat gemeenten zo beter in staat zijn zelf de uitgaven per post te bepalen.

Er wordt dan ook geadviseerd om een plan te maken hoe u omgaat met kwaliteit kinderopvang. En aan de hand daarvan een berekening van de kosten voor toezicht en handhaving te maken, uitgaande van wat u wilt bereiken en wilt inspecteren. Belangrijk is het om daarbij ook de kosten voor de gemeentelijke taken mee te nemen.

Onderdelen van het plan en de berekening zijn:

  • Voor dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus is het uitgangspunt de jaarlijkse inspectie.
  • Voor gastouders is het van belang een goed plan te hebben hoe u met de steekproef omgaat. Er is een minimum van 5%, maar wat gaat u doen in het kader van intensiveren toezicht?
  • Wilt u extra inspecties inkopen zoals thema-inspecties?
  • heeft u een bepaald percentage nodig voor onvoorziene zaken/incidentele inspecties?
  • Hoeveel inspecties heeft u nodig voor aanvragen en wijzigingsverzoeken?
  • En nogmaals: vergeet de kosten voor gemeentelijke taken als handhaving, maar ook registratie en wijzigingsverzoeken niet.

Maak op basis van deze zaken een plan voor goed toezicht (en handhaving) en een begroting van de reële bijbehorende kosten. Uitgangspunt van dit plan is: wat wordt er gedaan voor de kwaliteit van de kinderopvang.

Oplossingen voor de korte termijn

Omdat er vanaf dit jaar extra geld beschikbaar is, zijn de adviezen voor de besteding van dit geld opgedeeld in opties die u nog dit jaar kunt invoeren en opties voor de langere termijn (daarover volgt net na de zomer een uitgebreider advies).

Welke optie het best past, kan lokaal verschillen. Bepaalde keuzes gaan wel met extra kosten gepaard en kunnen invloed hebben op de capaciteit van met name de GGD.

Voor de korte termijn zijn de meest genoemde (en soms al ingevoerde) opties:

  • Het verhogen van de steekproef van gastouders. Veelgehoord is de wens om op termijn te streven naar 33% per jaar, zodat in 3 jaar tijd alle voorzieningen geïnspecteerd zijn.
  • Uitvoeren van een volledig onderzoek bij een gastouderbureau (in plaats van bijvoorbeeld een groene inspectie). Een goede begeleiding en bemiddeling door het gastouderbureau levert een directe bijdrage aan de kwaliteit van de opvang.
  • Flitsbezoek op 1 of enkele items, waardoor u veel gastouders ziet op een paar belangrijke punten.
  • Na een 'onderzoek voor registratie' (OVR) een gastouder op korte termijn weer bezoeken; 'onderzoek na registratie' (ONR) / jaarlijks of incidenteel onderzoek. Met name de pedagogische praktijk is hierbij belangrijk.
  • Gastouders bellen over hun tevredenheid van de begeleiding door het gastouderbureau, als input voor de inspectie bij het gastouderbureau.

Er zijn meer mogelijkheden genoemd, maar die vergen meer tijd. Die worden derhalve allemaal verwerkt in het advies dat na de zomer komt. Dat kan worden meegenomen bij de gesprekken over het vormgeven van het toezicht voor 2020.